Elektrikli Otomobil Türleri Nelerdir?

Elektrikli Otomobil Türleri Nelerdir?

Tesla’nın ürettiği Model S, Model X ve Model 3 gibi modeller ile BMW i3, Renault Zoe ve Nissan Leaf; yüksek performansları ve teknolojik özellikleriyle elektrikli arabalara olan ilgiyi artırmayı başardı. Ford, Mercedes, Volkswagen ve diğer büyük üreticilerin elektrikli araç piyasasına gireceklerini açıklamasıyla da herkesin gözü kulağı bu konuya odaklandı. Tabii çok popüler bir konu olsa da elektrikli arabalar hakkında birçok bilgi eksik ya da yanlış. Elektrikli araba türleri hakkında bilmeniz gereken her şeyi sizin için yazdık. İlk olarak bataryalı araçlardan başlıyoruz.

Bataryalı Araçlar Nasıl Çalışır?


Elektrikli araçlar arasında en çok bilinen tür olan bataryalı modeller, şarjla elde edilen elektrik enerjisi sayesinde hareket ederler. Kısacası aracı hareket ettirebilmek için bataryasının dolu olması gerekir. Ancak elektrik, depolanması en zor enerji kaynakları arasında yer alır. Bu nedenle depolama için 300 kilogram gibi ciddi ağırlıklara sahip bataryalar kullanılır.

Elektrikli araçların içerisinde ilk olarak Nikola Tesla tarafından geliştirilen ve rotor denilen sistem sayesinde çalışan alternatif akımlı motor bulunur. Rotor; bataryadan sağladığı elektrik enerjisini, mekanik enerjisine çevirir ve aracın hareket etmesini sağlar.

 

Elektrikli Arabalar Nasıl Hareket Eder?

elektrikli-arabalarin-motorlari-nasil-calisir
Türkiye’de elektrikli araba denildiği zaman akla ilk gelen modellerin çoğu bataryalıdır. Elektrikli otomobillerin çalışması için ilk olarak batarya içerisinde elektrik olması gerekir. Elektrikli araba motoru, iç içe geçmiş iki silindirden meydana gelir. Stator denilen sabit parçanın içerisinde rotor isimli hareketli mekanizma bulunur. Nikola Tesla tarafından icat edilen sistem ile statora elektrik akımı verilir. Elektrik akımı sayesinde manyetik bir etki oluşturulur ve rotor döner. Böylece elektrik enerjisi, arabanın hareket etmesini sağlayacak olan mekanik enerjiye çevrilir.

Elektrikli Arabalar Neden Hızlı?

Fosil yakıtlı araçların motor dışında aracı hareket ettirmek için gerekli olan yüzlerce parçası bulunur. Yakıttan elde edilen enerji, tekerleklere gidene kadar çeşitli aktarımlar nedeniyle azalır. Bu yüzden de fosil yakıtlı en iyi motorlar bile %50’nin altında verimle çalışır. Elektrikli araçlardaysa batarya ve motor dışında neredeyse herhangi bir parça bulunmaz. Bu nedenle çok az aktarım yapılır ve verimlilik oldukça yüksek kalır. Elektrikli arabalar ortalama %80 verimle çalışırlar ve sınıflarında rakipleri olan fosil yakıtlı araçların neredeyse 2 katı verime sahiptirler. Bu nedenle de genellikle rakiplerinden çok daha hızlı olurlar.

Elektrikli Araba Batarya Ömrü Ne Kadar?


elektrikli-araba-batarya-omru-ne-kadardir
Elektrikli araba bataryaları, aslında kullandığınız cep telefonu bataryalarının büyütülmüş hatta birleştirilmiş halidir denilebilir. Tıpkı telefonlarda olduğu gibi şarj düzeyine dikkat edilmesi ve %0’ın görülmemesi gerekir. Şarj oranı 0 olduğu zaman bazı hücreler zarar görür ve tekrar dolum yapılamaz. Kısacası batarya ömrü, kullanımla alakalıdır. Genellikle en büyük kayıp ilk 2 senede yaşanır ve daha sonra büyük kayıp yaşanmaz. Ortalama 5. senede lityum iyon bataryaların toplam pil kapasitesine göre kaybı %30 civarındadır. Bu nedenle ikinci el elektrikli araba alan kişilerin batarya kapasitesini yetkili servislerde kontrol ettirmesi gerekir.

 

Elektrikli Araba Menzili Ne Kadar?

Bataryalı araçların menzilleri birçok değişkene göre ölçülür. Araç içerisinde yer alan yolcu sayısı ve yük durumu, hava koşulları, yol koşulları ve sürüş şeklinize göre menzil değişiklik gösterir. Günümüzde birçok elektrikli aracın menzili 300 kilometreye ulaşmış durumda. Ayrıca markaların ve özel işletmelerin büyükşehirlerdeki hemen her alışveriş merkezi içerisinde, elektrikli araba şarj istasyonu bulunur. Yani aracınızın şarjı bittiği zaman kolayca doldurabilirsiniz.

Hibrit Arabalar Elektrikli midir?


Hibrit otomobiller için “Hem elektrikli hem de değil!” dememiz mümkün. Çünkü hibrit araçların içerisinde hem fosil yakıtlı hem de elektrikli motor bulunur. Ancak asli olarak gücü fosil yakıtlı motor üretir. Elektrikli arabalar ile hibrit arabaların farklarından bir diğeri ise çevrecilikle ilgili. Elektrikli araçlar sıfır emisyon değeri ile çalışır. Hibrit otomobiller ise fosil yakıt nedeniyle karbon salınımı yapar.

 

Hidrojenli Elektrikli Arabalar Nasıl Çalışır?


hidrojenli-elektrikli-araba-motorlari-nasil-calisir


Son yıllarda Uzak Doğu kökenli firmaların birbiri ardına duyurduğu hidrojenli arabalar, aslında elektrik enerjisi ile çalışır. Bunlara genel olarak hidrojen yakıt pilli otomobiller denir. Çalışma biçimleri ise şöyledir:

  • Araç içerisinde yer alan hidrojen, yakıt hücresi denilen bölgeye iletilir,
  • Yakıt hücresi içerisine ulaşan hidrojen, oksijen ile tepkimeye girer,
  • Tepkime sonucunda su buharı ve elektrik üretilir,
  • Elektrik enerjisi, mekanik enerjiye çevrilir ve araç hareket eder.

Hidrojenli Arabalar Tehlikeli mi?

Aslında hidrojen yakıt pili teknolojisinin tarihi 1960’ların sonlarına kadar ulaşıyor. Uzay araçları için geliştirilen yakıt pili teknolojisi, astronotlar tarafından kullanılırdı. Ancak hidrojenin kendi başına oldukça tehlikeli olması her zaman kafaları kurcalayan sorulara neden oluyor. Honda ve Hyundai gibi markaların geliştirdiği araçların böyle tehlikelerinin bulunmadığı söyleniyor.

Hidrojenli Arabaların Menzili Ne Kadar?

Hidrojenli arabalar, elektrikli oldukları için ilk olarak akla menzille ilgili sorular geliyor. Hidrojen yakıt pili teknolojisiyle çalışan araçların tıpkı fosil yakıtlı araçlar gibi yakıt tankı bulunuyor. Buraya eklenen hidrojenle araç çalışabiliyor. Yani benzin istasyonu yerine hidrojen istasyonuna gidilmesi gerekiyor. Bu nedenle menzilin bir önemi kalmıyor. Ancak günümüzde hidrojen dolumu yapılabilecek istasyon sayısı çok az.

Elektrikli Araba Ehliyet İster mi?


Elektrikli arabaların fosil yakıtlı arabalarla ehliyet konusunda herhangi bir farkı yok. Ancak Renault Twizy gibi bazı modeller, Türkiye’de motosiklet statüsüne sahip. Bu nedenle bu tür minik elektrikli arabaları kullanabilmek için motosiklet ehliyetine sahip olmak gerekiyor. Diğer tüm elektrikli araçlar ise sınıfına uygun otomobil ehliyetiyle kullanıyor.

Elektrikli Araba Fiyatları Ne Kadar, Bilinmesi Gerekenler Neler?

Elektrikli arabaların çok geniş bir model yelpazesi bulunuyor. Süpermini’den SUV’ye, hidrojenden bataryaya kadar farklı teknolojiler ve araç sınıfları nedeniyle elektrikli arabaların fiyatları değişiklik gösterir. Ülkemizde en ucuz elektrikli araba modelleri ise Renault Zoe, SMART EQ fortwo coupé ve BMW i3 olarak sıralanıyor. Genellikle araçların boyutları ve güçleri büyüdükçe fiyatları yükseliyor. Kısacası elektrikli araba modelleri ve fiyatları, fosil yakıtlı araçlarla benzer şekilde değişiklik gösteriyor.