Yol Tutuşunu Etkileyen Faktörler

Yol Tutuşunu Etkileyen Faktörler

Sıfır ya da ikinci el arabaların performansları söz konusu olduğunda yol tutuşlarından da mutlaka bahsedilir. Bir aracın güvenliği açısından da yol tutuşunun ne demek olduğunu ve hangi koşullarda artıp azaldığını sizin için yazdık.

Yol Tutuşu Nedir? 


Yol tutuşu, bir aracın yolla bağlantı kurarak ne kadar hareket edebildiğini gösteren kabiliyetidir. Bir aracın yol tutuşu düşükse savrulma, yüksekse fazla yakıt tüketimi gibi sorunlar baş gösterebilir.

Yol Tutuşunu Neler Etkiler, Yol Tutuşu Nasıl Arttırılır?


Yol tutuşunu etkileyen faktörlerin başında arabanın aerodinamik özellikleri, lastik yapısı ve ağırlık merkezi gelir. Otomobilleri ya da yan parçaları üreten markalar, araçların yol tutuşunu olabildiğince stabil tutabilmek için çalışmalar yürütmektedir. Bu nedenle araçlara çok fazla müdahale edilmemesi; ediliyorsa da teknik destek alınması önerilir.

Bir aracın yol tutuşunu etkileyen ya da yol tutuşunu etkileyen faktörler şöyle sıralanır:

  • Aerodinamik
  • Şasi burulma direnci
  • Ağırlık merkezi
  • Lastikler
  • Süspansiyon sistemi
  • ESP

    Aerodinamik


    Havanın kuvvetsel etkilerini inceleyen bir bilim dalı olan aerodinamik, otomobillerde hem motorun gücünü arttırmak hem de hava sürtünmesinden kaynaklanan kayıpları azaltmak için kullanılır. Araçlar ne kadar hızlanırlarsa hava direncine o kadar maruz kalır. Aracın aerodinamik özelliğinin iyi olması da hava direncine karşı koyabilmesi anlamına gelir. Aerodinamik direncin bu açıdan yol
    tutuşuyla doğrudan ilgisi vardır. Aracın dışına yerleştireceğiniz bazı parçalar, sürtünmeyi artıracağı için yol tutuşunu azaltabilir.

    Şasi Burulma Direnci


    Arabanın şasisinin virajlardaki merkezkaç kuvvetine gösterdiği direnç, şasi burulma direnci olarak adlandırılır. Şasi fazla burulursa lastik ve süspansiyon sistemi işlevini tam olarak yerine getiremediği için süspansiyon sistemi ve lastikler yeterince verimli çalışamaz. Otomobil markaları, şasi burulma direncini özenle planlayıp araçların şasisine müdahale edilmesi önerilmez.

    Arabanın Ağırlık Merkezi


    Arabanın ağırlık merkezi yere yakın olduğunda altına giren hava miktarı azalacağından yol tutuşu artar. Ağırlık merkezi yere daha yakın olan bir araba, yukarıda olan bir arabaya göre daha az yana yatma eğilimi gösterir. Ancak aracın yere yakınlığı arttıkça engeller nedeniyle sorun yaşama ihtimali de artar. Bu nedenle aracın ağırlık merkezini aşağıya çekmeye çalışmak, kazalara ve arızalara neden olabilir.

Lastikler


Lastiklerin imal edildikleri malzemeler, dış şartlara göre belirlenir. Bu nedenle bazı lastikler daha yumuşak, bazı lastikler ise daha serttir. Kış lastikleri normalden çok daha yumuşaktır ve soğuk hava şartlarında kolayca yolla bağlantı sağlar. Yaz lastikleri ise normalden daha sert bir hamura sahiptir ve sıcak havalarda yolla ideal bağlantı kurmak için tasarlanmışlardır. Bu nedenle yaz aylarında kış lastiği kullanıldığı zaman yolla gereğinden fazla temas oluşur ve aracın yakıt tüketimi artar. Kış aylarında yaz lastiği kullanıldığı zaman ise araç tam olarak zeminle bağlantı sağlayamaz ve yol tutuşu düşer. “Lastik Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler” başlıklı yazımıza tıklayıp lastiklerle ilgili detaylı bilgi alabilirsiniz.

Süspansiyon Sistemi


Süspansiyon sistemi, virajda ya da bozuk asfaltta lastikleri yola iyice yaklaştırıp yol tutuş performansını artırır. Yol tutuşunu arttırmak için araçlara spor yay (spor süspansiyon) takılabilir. Bunlar arazi ve asfalt yollar için farklılık gösterir. Asfalt zemin için aracı yere yaklaştıran, toprak zemin için ise aracı havaya kaldıran spor süspansiyon seçilmesi önerilir. Sert süspansiyonlar ise aracın ağırlığından etkilenmeyeceğinden lastiklerin işlevlerini artırır. Ancak aracın konforunda azalma yaşanabilir.

Elektronik Sürüş Destek (ESP) Sistemi


Son yıllarda üretilen otomobillerde elektronik sistemler sıklıkla kullanılır. Bu sistemler, sensörler aracılığıyla anlık olarak sürüşle ilgili bilgi toplar, sürüşü değerlendirir ve gerekli durumlarda otomatik olarak devreye girip fonksiyonları yerine getirir. ESP sistemlerinin gelişmiş olması, otomobil yol tutuş performansının artmasında önemli ölçüde etkilidir.

Tüm bunların yanında kule gergisi takmak da aracın yol tutuş performansını artırır. Kule gergisi, amortisör kulelerini karşılıklı olarak tek parça halinde bir araya getirmek için kullanılır. Sert girilen virajlarda zamanla amortisör kulelerinde esneme olur. Bu esnemeler de yol tutuşunu düşürür. Kule gergileri de esnemeleri azaltmak için kullanılır.

ikinciyeni.com’daki Araçların Yol Tutuşları ile İlgili Bilgi Var mı?


ikinciyeni.com’da satılan tüm otomobiller Türk Standardları Enstitüsü tarafından onaylı ekspertiz raporlarına sahiptir. Bu raporlarda araçla ilgili tüm teknik bilgiler yer aldığı gibi araçların yol tutuşunu etkileyen faktörlere dair bilgilere de ulaşabilirsiniz.