Dünyada ve Türkiye'de Hibrit Araçlar Nereye Gidiyor?

Dünyada ve Türkiye'de Hibrit Araçlar Nereye Gidiyor?

Kaynak 

“Dünya hibrite dönüyor.” lafını oldukça sık duymaya başladık. O halde hibrit araba nedir, giderek daha fazla hibrit otomobil üretilmesinin nedeni ne, en iyi hibrit araba markaları hangileri, hibrit otomobil fiyatları hangi aralıktadır gibi soruların yanıtlarını bulalım ve hibrit otomobilleri yakından tanıyalım.

İlk Hibrit Otomobil


ilk-hibrit-otomobil-hangisi
Kaynak

Hibrit otomobilin tarihçesi aslında tahminlerinizden çok daha eskiye dayanıyor. İstenildiğinde hem benzinli hem de elektrikli olarak çalıştırılabilen ilk hibrit aracı, 27 yaşındayken Ferdinand Porsche yaptı. Çalışmalarını Ludwig Lohner isimli Viyanalı bir fayton üreticisiyle birlikte yürüten Porsche, Mixte-Wagen adını verdiği bu arabayı yaparken 4 silindirli bir Daimler motoruna, bir jeneratör, akü ve elektrik motorları eklemişti. Ardından diğer bazı üreticiler ve mühendisler de bu araçlara yönelince elektrik motoru bulunan araçlar oldukça yaygınlaştı.

Yani “Hibrit otomobil fiyatları yüksek, çünkü bu araçlar daha çok yeni.” gibi bir inanış olsa da aslında hibrit araçlar 20. yüzyıl başlarında da revaçtaydı. Ancak içten yanmalı motorlardaki teknolojilerin hızla gelişmesi ve petrollü araçların toplu üretilerek ucuza satılması, hibrit ve elektrikli araç piyasasında durgunluğa neden oldu. 2000’li yıllara doğru ise güç ve batarya teknolojilerindeki gelişmeler, çevre kirliliğine olan duyarlılığın artması, yakıt masraflarının fazlalığı gibi nedenlerle elektrikli ve hibrit araçların üretimi tekrar hız kazandı.

Hibrit Otomobil Nedir? Nasıl Çalışır?


hibrit-otomobil-nedirSözlükteki karşılığı “melez” olan hybrid kelimesinden türeyen hibrit otomobil, iki farklı motor yapısına aynı anda sahip olan otomobil olarak tanımlanabilir. Bu motorlar, içten yanmalı (benzin) motor ve elektrikli motordur. Motorlara ek olarak bir tane batarya ve jeneratör sistemi bulunur. Araç hareket halindeyken iki motor da çalışır. Elektrikli motora bağlı batarya, hareket enerjisinden yararlanarak kendini şarj eder.

Bu tip araçlar, saatte 40 kilometre hıza kadar sadece elektrik motorundan güç alır. Elektrik motorunun gücünün yetmediği yerlerde ise devreye içten yanmalı motor girer ve her iki motor aynı anda çalışır. Batarya kritik seviyeye geldiğinde ise elektrik motoru devreden çıkarak jeneratör tarafından şarj edilmeyi bekler. Benzinli motorun yarattığı enerji ile kendini şarj etmeye başlar.

Hibrit Otomobil Nasıl Şarj Edilir? 

 
Çoğu zaman elektrikli otomobillerle hibrit araçlar karıştırılıyor. Yukarıdaki açıklamalarımızdan da anlaşılabileceği gibi hibrit araçlar hem elektrikli hem de içten yanmalı motora sahiptir. Elektrikli araçlarda ise sadece elektrik motoru bulunur.

Hibrit otomobillerde elektrik motorunu çalıştırmaya yarayan enerji, benzin motorunun çalıştırıldığı ya da fren yapılan zamanlarda akülere depolanır. Yani kendi enerjilerini kendileri üretirler. Bu nedenle de hibrit otomobillerin elektrik kaynağına bağlanarak şarj edilmeleri gerekmez.

Hibrit Otomobillerin Özellikleri


toyota-auris-hybrid
Kaynak

- Daha Ekonomik ve Daha Çevreci

Yakıt tüketimini azaltmak ve çevreyi korumak, hibrit otomobillerin asıl amacı olarak görülebilir. Özellikle Avrupa ülkelerinin geliştirdiği emisyon kuralları nedeniyle otomobillerin daha az karbon ayak izine sahip olması gerekiyor. Bu nedenle otomobil üreticileri ya düşük hacimli motorlar ya da gaz salınımı dolayısıyla karbon ayak izini düşürecek filtrelere sahip otomobiller üretiyor. Her iki seçeneğin de araştırma ve geliştirme masraflarının yüksek olması, emisyon değerlerinin giderek aşağı çekilmesi ve kullanıcıların daha güçlü otomobiller istemesi gibi nedenlerle son yıllarda hibrit otomobillerin üretimine hız veriliyor.

Hibrit arabalar yukarıda anlattığımız çalışma prensibi nedeniyle yakıt tüketimi açısından avantaj sağlıyor. Fosil yakıt tüketimi düştükçe de gaz salınımı azalıyor. Böylece otomobillerin çevreci ve ekonomik olması sağlanıyor. Peki, hibrit otomobiller nasıl daha az yakıyor? Otomobillerin yakıt tüketimini arttıran sebeplerinin başında aniden yapılan dur-kalklar geliyor. Hibrit arabalarda ise özellikle trafiğin yoğun olduğu zamanlar, içten yanmalı motor yerine elektrik motoru çalışıyor ve yakıt tasarrufu sağlanıyor.

Daha az yakıt tüketen ve çevreci olan hibrit arabaların fosil yakıtlara olan bağımlılığı da doğal olarak daha az. Bunun hibrit araçlar daha fazla yaygınlaştığında daha net olarak görülebilecek etkisi, iç piyasadaki petrol fiyatlarının düşmesi olacaktır.

- Hibrit Otomobiller Daha mı Ağır?

İki ayrı motor ile çalışıyor olması, hibrit otomobillerin ayırt edici özelliğidir. Bu nedenle benzinli otomobillere göre bir nebze daha yüksek ağırlığa sahiptirler. Mesela Toyota’nın sevilen modellerinden Auris’in benzinli modeli 1480 kilogram ağırlığa sahipken Auris hibrit modeli ise 1505 kilogramdır. Ancak aradaki küçük farkı oluşturan tek neden motor değildir. Hibrit otomobiller üretilirken hafif parçalar kullanılarak, ekstra olarak eklenen elektrik motoru, jeneratör ve batarya ağırlığı dengeleniyor.

toyota-c-hr-hybrid
Kaynak

Hibrit otomobillerde asıl güç, benzin motorundadır. Elektrik motoru ihtiyaç duyulduğunda güç yardımı yapmak için devreye girerek içten yanmalı motorun düşük devirde oluşan tork eksikliğini ve geç tepki süresini telafi eder.

Hibrit, Plug-in Hibrit ve Elektrikli Otomobillerin Farkları

 
Hibrit, Plug-in hibrit (PHEV) ve elektrikli otomobiller, adları ve motorları nedeniyle karışıklık yaşanmasına sebep olabiliyorlar. Hibrit otomobilleri, çalışma prensiplerinden dolayı şarj etmenize gerek yoktur. Hibrit otomobillerde şarj, tekerleğin dönmesi ile gerçekleşiyor. Ancak yeni yeni yollarda görmeye başladığımız Plug-in hibrit ya da PHEV teknolojisiyle beraber bataryalar, dışarıdan kablo vasıtasıyla elektrik kaynağına bağlanarak da şarj edilebiliyor. Güçlü batarya ve elektrikli motorlara sahip olan Plug-in hibrit araçlar sadece elektrik motoruyla uzun süre gidebiliyor. Elektrikli otomobillerde ise benzinli motor bulunmuyor ve güç ihtiyacı, elektrik şebekelerinden karşılanıyor.

Hibrit, elektrikli ve Plug-in hibrit otomobillerin elektrik motorları ile gidebilecekleri ortalama menziller şu şekilde:

hibrit-ile-plug-in-hibrit-farkı

Hibrit Otomobillerin Dezavantajları


hibrit-dezavantajlari-nelerdir
Kaynak

Hibrit otomobillerde benzin motoru, sadece benzinle çalışan araçlardakilere göre daha küçük olduğundan hız yapma konusunda performansları yüksek değildir. Örneğin Auris’in benzinli modeli saatte 200 km hıza ulaşabilirken hibrit modeli ise 180 km maksimum hıza çıkabiliyor. Hibrit otomobillerin sadece elektrik motorunu kullanarak gidebileceği mesafeler tam olarak hesaplanamıyor. Ancak şehir içerisindeki sürüşlerin yarısında elektrik motorunun kullanıldığı tahmin ediliyor.

Zaten hibrit araç üretmekteki amaç hem yakıt tüketimini azaltmak hem de çevreci olmak. Bu yüzden yüksek güç üretebilmek için çok fazla zararlı gaz salınımı yapan motorlar, hibrit arabalarda kullanılmıyor. Tabii hibrit teknolojileri geliştikçe hem daha yüksek performanslı hem de çevreci modellerin sayısı artacaktır.

Şehir dışı ya da uzun yollarda hibrit otomobillerle benzinli otomobiller arasında yakıt tüketimi konusunda büyük bir fark bulunmuyor. Yine Auris’e dönecek olursak dizel model için şehir dışı yakıt tüketimi, hibrit versiyona göre daha düşük. Bunun temel sebebi ise 40-50 km/s hız geçildiğinde, benzinli motorun devreye girmesi.

Şehir içi sürüşlerde bir diğer sorun ise yine benzinli motorun devreye girdiği hızdır. Elektrikli motorla yüksek hızlara çıkılamadığı için tek başına kaldığında bir süre sonra bataryası tükenir. Bu nedenle özellikle İstanbul gibi trafiği yoğun şehirlerde bataryalar çabuk tükenebiliyor.

Hibrit otomobiller yeni olduğundan fiyatları beklentilerin biraz üzerinde. Çift motor ve sürekli yenilenen teknoloji de hibrit araçlarda bakım ve tamir masraflarının yüksek olmasına neden oluyor.

Hibrit Otomobil Fiyatları & Modellerine Detaylı Bakış


hibrit-otomobil-fiyatlari-ne-kadar
Kaynak 

Dünyadaki ve Türkiye’deki kullanıcıların ihtiyaçlarına, yasalara takılmadan cevap verebilmek oldukça zor görünüyor. Ancak devletler özellikle çevre kirliliğini önlemek için son yıllarda hibrit otomobillere yeşil ışık yakıyor. Türkiye dahil birçok ülkede hibrit otomobiller için vergi indirimleri uygulanıyor. İndirimler ve teşviklerin bazıları şu şekilde:

  • Yüksek nüfus nedeniyle çevre sorunlarıyla boğuşan Çin Halk Cumhuriyeti, çözüm olarak hibrit otomobillerden vergi almamayı seçmiş durumda.
  • Dünyanın en çok petrol ithal eden ülkelerinden olan Brezilya, yakıt tasarrufu nedeniyle hibrit otomobillerden gümrük vergisi almıyor
  • Kendine has büyük motorlu ve çok yakıt tüketen otomobilleriyle tanınan ABD, hibrit ve elektrikli otomobilleri vergi indirimiyle teşvik ediyor.
  • Türkiye’de hibrit otomobiller ise bir alt vergi diliminde yer alıyor. Örneğin 1.8 litrelik motora sahip olan benzinli otomobilden %90 Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) alınırken 1.8 motora sahip hibrit otomobilden ise %50 ÖTV alınıyor.

Hibrit Otomobillerin Bugünü


hyundai-ioniq-hibrit
Kaynak

Bugün hibrit, Toyota ile eşleştirilen bir kavram haline gelmiş durumda. Çünkü hibrit teknolojisini ilk Toyota geliştirdi.

  • Toyota, ilk seri üretim hibrit aracı olan Toyota Prius’u 1997’de piyasaya sürdü.
  • Toyota hibrit modellerinden Yaris Hybrid, B segmentindeki ilk ve tek hibrit model olarak 2012’de pazara sunuldu. 2013’te tüm Avrupa’da 50 bin satış adedine ulaştı.
  • Auris Hybrid ve Auris Touring Sports Hybrid modelleriyle Toyota, hibrit araç üretimine devam ediyor.
  • Toyota C-HR (crossover) ise Türkiye’de üretilen ilk hibrit araç olarak bu yıl satışa sunuldu. C-HR, beklenenin ötesine geçerek ilk 6 ayda, 1203 adet satarak birinci oldu ve hibrit otomobil pazarında %84,5’lik paya ulaştı.
  • Hibrit otomobiller yapılan vergi indirimleri, düşük yakıt tüketimi gibi gerekçelerle Türkiyeli kullanıcılar tarafından tercih ediliyor. Hibrit otomobillerin sayısı giderek artıyor. Yıllara göre bakarsak; 2015 yılında 106, 2016 yılında 950 ve bu yılın sadece ilk altı ayında 1401 hibrit otomobil satıldı.

Honda da hibrit araçlar konusunda atılım yapan markalardan. Honda Insight, Honda NSX ve Honda Civic Hybrid, Honda’nın göz bebeği hibrit otomobilleri.

KIA, hibrit otomobil dünyasına çok güçlü bir giriş yaptı. Niro adını verdiği model ile Guinness rekorlar kitabına en az yakıt tüketen hibrit otomobil olarak girdi. Sert ve yırtıcı yapısıyla ön plana çıkan Niro; anahtarsız giriş, ısıtmalı koltuklar, geri görüş kamerası ve güçlü motoruyla ön plana çıkıyor.

SUV olma özelliği ile dikkat çeken diğer hibrit modeli ise Ford Escape.

Volkswagen grubu ise Seat ve Volkswagen markaları için dönüşüme hız verdi. İlk etapta düşük hacimli dizel motorları hibrit otomobillere dönüştürmeyi kararlaştıran otomobil devinin Volkswagen Golf ve Polo’nun hibrit modellerini üretmeyi planlıyor. Volkswagen Golf hibrit modelinin dizel modellerden daha ucuza sunulacağı iddia ediliyor.

Türkiye’de Satılan Hibrit Otomobiller Hangileri?

 
Türkiye’deki en gözde hibrit otomobillerin satış rakamları, motor güçleri ve fiyatları şöyle: 

  • Volvo XC90 T8: 2000 CC’lik benzinli motor ile 105 kW’lik elektrikli motora sahip olan araç, 2017’nin ilk altı ayında toplam 11 adet satıldı ve fiyatı 621.611 TL’den başlayarak 964.457 TL’ye kadar uzanıyor.
  • KIA Niro: 1580 CC’lik benzinli motor ile 32 kW’lik elektrikli motora sahip olan araç, 2017 Mayıs ayından sonraki iki ayda toplam 21 adet sattı ve fiyatı 124.500 TL’den başlayıp 147.500 TL’ye uzanıyor.
  • Toyota RAV4 Hybrid: 2494 CC’lik benzinli motor ile 105 kW’lik elektrikli motora sahip olan araç, 2017’nin ilk altı ayında toplam 40 adet sattı ve fiyatı 179.850 TL’den başlayarak 224.900 TL’ye kadar uzanıyor.
  • Hyundai IONIQ: 1580 CC’lik benzinli motor ile 45 kW’lik elektrikli motora sahip olan araç, Haziran ayında satışa başlayan otomobil ilk ayında 23 adet sattı ve fiyatı 123.900 TL.
  • Toyota Prius Hybrid: 1798 CC’lik benzinli motor ile 53 kW’lik elektrikli motora sahip olan araç, 2017’nin ilk altı ayında sadece 3 adet sattı ve fiyat aralığı 44.900 ile 48.500 Euro arasında.
  • BMW i8: 1499 CC’lik benzinli motor ile 95 kW’lik elektrikli motora sahip olan araç, 2017’nin ilk altı ayında toplam 4 adet sattı ve fiyatı 828.800 TL’den başlayıp 888.400 TL’ye uzanıyor.
  • Toyota C-HR Hybrid: 1798 CC’lik benzinli motor ile 53 kW’lik elektrikli motora sahip olan araç, 2017’nin ilk altı ayında tam 1203 adet sattı ve fiyatı 121.600 TL’den başlayarak 132.900 TL’ye kadar uzanıyor.
  • Toyota Yaris Hybrid: 1497 CC’lik benzinli motor ile 45 kW’lik elektrikli motora sahip olan araç, 2017’nin ilk altı ayında toplam 85 adet sattı ve fiyatı 88.000 TL’den başlayarak 101.650 TL’ye kadar uzanıyor.
  • Toyota Auris Hybrid: 1798 CC’lik benzinli motora ek olarak 53 kW’lik elektrikli motora sahip olan araç, 2017’nin ilk altı ayında sadece 1 adet sattı ve fiyatı 102,950 TL’den başlayarak 123.500 TL’ye kadar uzanıyor.

Son yıllarda hibrit otomobillerin sayısı giderek artıyor. Sıfır hibrit otomobillerin satışı arttığı için yakın zamanda hibrit otomobillerin ikinci el piyasası da oluşacaktır.

Hibrit Otomobil Ne Kadar Yakar?


Otomobillerin en çok dur-kalk gibi durumlarda yakıtı daha fazla tükettiğinden bahsetmiştik. Hibrit arabalardaki yakıt tasarrufu ile sıkışık trafiğin olduğu şehir içi tüketimde ön plana çıkıyor. Aracınızı kullanırken gaz ve fren pedallarını sık sık kullanmanız gereken durumlardaki hibrit otomobillerin yakıt performansı şöyle:

hibrit-otomobiller-ne-kadar-az-yakar
İddialı yakıt tüketim rakamları, spor otomobillere adapte olması ve çevreci yapısıyla hibrit teknolojisi yükselişini devam ettirecek gibi duruyor. Hibrit otomobiller hakkında bilgilerin yer aldığı infografiğimiz de bilmek istediğiniz birçok şeyi size sunuyor:


hibrit-ile-ilgili-bilmen-gereken-her-sey